|
Λευκωσία, Κύπρος 22/10/2009 10:32 (ΑΠΕ-ΜΠΕ του ανταποκριτή μας Α. Βικέτου)
Κύπρος - Αποκλειστική συνέντευξη στο ΑΠΕ-ΜΠΕ του Κύπριου υπουργού Εσωτερικών Ν. Συλικιώτη, για την υποψηφιότητα της Κύπρου να φιλοξενήσει την Έδρα του Ευρωπαϊκού Γραφείου Υποστήριξης Ασύλου.
Η εγκατάσταση της έδρας του Ευρωπαϊκού Γραφείου Υποστήριξης Ασύλου στην Κύπρο θα αποτελέσει για το νησί σημαντικό στοιχείο περαιτέρω κοινωνικής αποδοχής και σύνδεσης, αλλά και εμπλοκής και αλληλεπίδρασης με τους θεσμούς και τις πολιτικές της Ε.Ε.,τονίζει σε αποκλειστική συνέντευξη στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Κύπριος υπουργός Εσωτερικών Νεοκλής Συλικιώτης, λίγες μέρες μετά την επίσημη υποβολή της κυπριακής υποψηφιότητας.
Την έδρα του Γραφείου διεκδικούν επίσης η Μάλτα και η Βουλγαρία. Η τελική απόφαση θα ληφθεί μέχρι το τέλος του χρόνου επί Σουηδικής προεδρίας.
Στη συνέντευξη του, ο Κύπριος υπουργός υπογραμμίζει ότι η σύσταση και η λειτουργία του Ευρωπαϊκού Γραφείου θα είναι "ένα αποφασιστικό βήμα για τη δημιουργία Κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου μέχρι το 2012".
Ο κ. Συλικιώτης δηλώνει ότι σε συντονισμό, Κύπρος και Ελλάδα ασκούν πιέσεις προς την Ε.Ε. για "αποφασιστική προώθηση από μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης της συμφωνίας επανεισδοχής με την Τουρκία".
Η Κυπριακή Δημοκρατία, σύμφωνα με τον υπουργό Εσωτερικών, τον τελευταίο ενάμισι περίπου χρόνο έχει καταφέρει να διαμορφώσει καλύτερες συνθήκες, με αποτέλεσμα να περιοριστούν στο ελάχιστο οι αιτούντες ασύλου και έτσι από τους 8.000 που ήταν στις αρχές του 2008, σήμερα είναι λιγότεροι από 1.500. Την ίδια περίοδο παραχωρήθηκε το καθεστώς του πολιτικού πρόσφυγα ή της επικουρικής προστασίας σε 800 περίπου άτομα, κυρίως Παλαιστινιακής και Ιρακινής καταγωγής.
Στη συνέντευξη του, ο Κύπριος υπουργός αναφέρεται και στα μέτρα που λαμβάνει η κυπριακή κυβέρνηση, για την αντιμετώπιση του σοβαρού προβλήματος της εμπορίας προσώπων. Το πλήρες κείμενο της συνέντευξης είναι το ακόλουθο:
Ερ: Η Κύπρος έχει υποβάλει και επίσημα πλέον υποψηφιότητα, για να φιλοξενήσει την Έδρα του Ευρωπαϊκού Γραφείου Υποστήριξης Ασύλου. Αν επιτύχετε στην υποψηφιότητα σας, τι θα σημαίνει αυτό για την Κύπρο, ποια αναμένετε ότι θα είναι τα οφέλη;
Απ: Όπως σωστά έχετε αναφέρει, η Κύπρος, μετά και την επίσημη υποβολή υποψηφιότητας, διεκδικεί την εγκατάσταση της Έδρας του Ευρωπαϊκού Γραφείου Υποστήριξης Ασύλου στο νησί. Αν και τα οφέλη θα είναι πολλά από μια τέτοια εξέλιξη, θα εστιάσω στα τρία πλέον σημαντικά. Αφενός, όπως για όλα τα κράτη - μέλη, έτσι και για την Κύπρο, αποτελεί σημαντικό στοιχείο περαιτέρω κοινωνικής αποδοχής και σύνδεσης, αλλά και εμπλοκής και αλληλεπίδρασης με τους θεσμούς και τις πολιτικές της Ε.Ε., η δυνατότητα φιλοξενίας μιας Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας στη χώρα μας. Αφετέρου, όπως σαφέστατα επεσήμανε ο Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και αρμόδιος Επίτροπος στα θέματα Δικαιοσύνης, Ελευθερίας και Ασφάλειας κ. Ζακ Μπαρό, οι πρώτοι που θα δεχτούν στήριξη από τη σύσταση του Ευρωπαϊκού Γραφείου είναι εκείνες οι χώρες που δέχονται και τις μεγαλύτερες πιέσεις στα δικά τους συστήματα ασύλου από τα μεταναστευτικά ρεύματα. Είναι, επομένως, αντιληπτό πως τυχόν εγκατάσταση στην Κύπρο του Ευρωπαϊκού Γραφείου, πέραν όλων των άλλων, θα λειτουργήσει υποστηρικτικά ενισχύοντας και τις δικές μας Υπηρεσίες. Τέλος, η σύσταση του Ευρωπαϊκού Γραφείου θα είναι ένα αποφασιστικό βήμα στην πορεία για τη δημιουργία Κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου, με ένα χρονικό ορίζοντα για ολοκλήρωση του το 2012. Η προοπτική δημιουργίας Κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου αποκτά ιδιαίτερη σημασία για μας, αφού αναμένουμε ότι θα βοηθήσει στην προώθηση μιας πάγιας πολιτικής απαίτησης της Κύπρου για ισομερή καταμερισμό των βαρών μεταξύ των εταίρων στην Ε.Ε. Μια μορφή έμπρακτης εκδήλωσης αυτής της αρχής είναι και η συμφωνία μεταξύ των 27 για επαναπροώθηση και αναδιανομή των πολιτικών προσφύγων και των ατόμων που απολαμβάνουν το καθεστώς επικουρικής προστασίας, παρέχοντας τους έτσι τη δυνατότητα ελεύθερης μετακίνησης και εγκατάστασης από το ένα κράτος - μέλος στο άλλο.
Ερ: Ποιες ενέργειες προγραμματίζετε για την προώθηση της υποψηφιότητας της Κύπρου;
Απ: Από πολύ νωρίς και πριν από την επίσημη υποβολή της υποψηφιότητας μας, είχα αξιοποιήσει την συμμετοχή μου στα Συμβούλια Υπουργών και τις επαφές μου με τους ομολόγους μου των 26 χωρών - μελών, τα ταξίδια μου σε Ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς επίσης τις επαφές μου με εδώ Πρέσβεις των χωρών - μελών, για ενημέρωση τους σχετικά με την πρόθεση μας να διεκδικήσουμε την εγκατάσταση του Ευρωπαϊκού Γραφείου στην Κύπρο. Στη συνέχεια, στο πλαίσιο προβολής και προώθησης της υποψηφιότητας μας, οι Πρέσβεις της Κύπρου, που βρίσκονται στις Βρυξέλλες και στις υπόλοιπες χώρες - μέλη της Ε.Ε., κατέθεσαν την πρόταση μας στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στη Σουηδία, ως την Προεδρεύουσα χώρα για το τρέχον εξάμηνο, αλλά και στα υπόλοιπα κράτη - μέλη της Ε.Ε. Για το σκοπό αυτό, με ευθύνη των Υπηρεσιών του Υπουργείου Εσωτερικών, ετοιμάσαμε σχετικό ενημερωτικό έντυπο και οπτικοακουστικό υλικό, το οποίο συνόδευε προσωπική μου επιστολή προς τους παραλήπτες της πρότασης μας. Παράλληλα, παρουσιάσαμε την πρόταση μας στους 26 Πρέσβεις των κρατών - μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που βρίσκονται στην Κύπρο, ενώ πραγματοποίησα και συνάντηση με τους Κύπριους Ευρωβουλευτές, για ενημέρωση και συντονισμό των ενεργειών μας. Η προώθηση και η προβολή της υποψηφιότητας μας, βέβαια, δεν σταματά εδώ, αλλά θα συνεχίσουμε με συντονισμένες ενέργειες, έτσι που να πείσουμε τους εταίρους μας πως εξυπηρετεί τους στόχους όχι μόνο της Κύπρου, αλλά πρώτα και κύρια της ίδιας της Ε.Ε., η Έδρα του Ευρωπαϊκού Γραφείου Υποστήριξης Ασύλου να εγκατασταθεί στην Κύπρο.
Ερ: Στη βάση ποιών κριτηρίων αναμένετε ότι θα ληφθούν οι αποφάσεις στις Βρυξέλλες, υπάρχουν δηλαδή πολιτικές προεκτάσεις για το πού θα εδρεύει το Ευρωπαϊκό Γραφείο, ή θα είναι μια απόφαση στηριγμένη στα τεχνικο-οικονομικά χαρακτηριστικά της κάθε υποψηφιότητας;
Απ: Έχω την εντύπωση ότι θα είναι ένας συνδυασμός των δύο, γι αυτό και η πρόταση μας καλύπτει και τις δύο πτυχές. Αφενός, αναδεικνύουμε τη γεωγραφική εγγύτητα της Κύπρου με την Μέση Ανατολή, τον Περσικό Κόλπο, την Εγγύς Ανατολή και την Αφρική, οι οποίες ως οι πλέον ασταθείς πολιτικά περιοχές στον πλανήτη μας, "παράγουν" συνεχώς πρόσφυγες. Επιπρόσθετα, η Κύπρος έχει εμπειρίες πολλών χρόνων, ήδη από τη δεκαετία του 1970, στη φιλοξενία προσφύγων, όπως για παράδειγμα από τον Λίβανο, την Παλαιστίνη και το Ιράκ. Παράλληλα, η Κύπρος διαθέτει πολλά πλεονεκτήματα ως κέντρο παροχής υπηρεσιών στην Μέση Ανατολή, στοιχείο που διευκολύνει και τη σύνδεση της με αυτή την περιοχή. Δεν θα πρέπει να διαφεύγει της προσοχής μας, πως η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση, με απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου το 2003, δεσμεύτηκε όπως οι όποιες νέες Υπηρεσίες της Ε.Ε. να εδρεύουν σε νέα - κράτη μέλη. Εμείς κτίζουμε σε αυτή την Ευρωπαϊκή δέσμευση, προσθέτοντας την αναγκαιότητα όπως το Ευρωπαϊκό Γραφείο εγκατασταθεί σε μία Μεσογειακή χώρα, αφού αυτές είναι που δέχονται και τις υπέρμετρες πιέσεις στα δικά τους συστήματα ασύλου από τα μεταναστευτικά ρεύματα. Και κάτι άλλο. Τα κύματα μετανάστευσης σε Ευρωπαϊκό έδαφος προέρχονται κύρια από δύο χώρες: τη Λιβύη και την Τουρκία. Και αυτό είναι απολύτως κατανοητό και στην ίδια την Ε.Ε., η οποία στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Ιούνιο του 2009, αποφάσισε την έναρξη διαλόγου για τη σύναψη συμφωνίας επανεισδοχής με αυτές τις δύο χώρες. Είναι αλήθεια, πως το τελευταίο διάστημα, η Λιβύη, μετά και τις συντονισμένες προσπάθειες, τόσο από την ίδια την Ε.Ε. όσο και από τη Μάλτα και την Ιταλία, έχει καταφέρει να ανακόψει σε μεγάλο βαθμό τη ροή εκείνων των παράνομων μεταναστών που τη χρησιμοποιούσαν ως διαμετακομιστικό σταθμό. Εξακολουθεί, ωστόσο, να παραμένει το πρόβλημα με την Τουρκία, γι αυτό και η προσπάθεια και οι πιέσεις που ασκούμε σε συντονισμό με την Ελλάδα προς την Ε.Ε., για αποφασιστική προώθηση από μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης της συμφωνίας επανεισδοχής με την Τουρκία. Καταληκτικά, θα έλεγα πως η Κύπρος, αν και μικρό κράτος, συμμετέχει στα Ευρωπαϊκά δρώμενα με ουσιαστικές προτάσεις και παρεμβάσεις για τη σωστή διαχείριση αυτού του τεράστιου προβλήματος που λέγεται μετανάστευση και άσυλο. Το κυριότερο, τον τελευταίο ενάμισι περίπου χρόνο έχουμε καταφέρει ως Κράτος να διαμορφώσουμε καλύτερες συνθήκες στην Υπηρεσία μας, με αποτέλεσμα να έχουμε καλές επιδόσεις που αναγνωρίζονται και στην Ε.Ε. Ως αποτέλεσμα αυτών των βελτιώσεων, σε σύντομο χρονικό διάστημα περιορίσαμε στο ελάχιστο τους αιτούντες ασύλου και έτσι από τους 8.000 που ήταν στις αρχές του 2008, σήμερα είναι λιγότεροι από 1.500, αντιμετωπίζοντας έτσι αυτούς που προέβαιναν σε κατάχρηση του συστήματος. Συγκριτικά, την ίδια περίοδο παραχωρήσαμε το καθεστώς του πολιτικού πρόσφυγα ή της επικουρικής προστασίας σε 800 περίπου άτομα, κυρίως Παλαιστινιακής και Ιρακινής καταγωγής.
Ερ: Ποιες είναι οι άλλες συνυποψήφιες σας χώρες και πότε αναμένεται η απόφαση από πλευράς Ε.Ε.;
Απ: Εξ' όσων γνωρίζω, εκτός από την Κύπρο, την Έδρα του Ευρωπαϊκού Γραφείου Υποστήριξης για το Άσυλο διεκδικούν επίσης, η Μάλτα και η Βουλγαρία μετά και τη χθεσινή (20 Οκτωβρίου) λήξη της προθεσμίας για κατάθεση υποψηφιοτήτων. Πριν από το τέλος της Σουηδικής Προεδρίας αναμένεται ότι θα αποφασιστεί τόσο η σύσταση του Γραφείου όσο και η χώρα φιλοξενίας, ενώ το Γραφείο αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία από τις αρχές του 2010.
Ερ: Πόσο σοβαρό είναι το πρόβλημα της εμπορίας προσώπων στην Κύπρο;
Απ: Η εμπορία προσώπων είναι ένα σύνθετο φαινόμενο που ταλανίζει όλον τον κόσμο. Σύμφωνα με τα ευρήματα της Παγκόσμιας Έκθεσης για την εμπορία προσώπων που εξέδωσε φέτος το Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τα Ναρκωτικά και το Έγκλημα, ο αριθμός των προσώπων που καταδικάζονται για εγκλήματα που σχετίζονται με την εμπορία προσώπων αυξάνεται, δυστυχώς όμως, όχι κατ' αναλογία με το μέγεθος του προβλήματος, ενώ διαπιστώνεται εκ νέου ότι η σεξουαλική εκμετάλλευση, η οποία αντιπροσωπεύει το 79% του συνολικού αριθμού των θυμάτων, παραμένει μακράν η κοινότερη μορφή εμπορίας προσώπων, ενώ στη δεύτερη θέση βρίσκεται η εκμετάλλευση στην εργασία που αποτελεί το 18% του συνόλου των θυμάτων. Είμαστε μέρος της διεθνούς κοινότητας, δεν ζούμε στην απομόνωση, γι αυτό, δυστυχώς, τα διεθνή δίκτυα του οργανωμένου αυτού εγκλήματος που στοχεύουν στο κέρδος από την εμπορία προσώπων δεν μας έχουν εξαιρέσει από τις δραστηριότητες τους. Κατά συνέπεια, στην Κύπρο αυτό το πρόβλημα είναι τόσο σοβαρό όσο και στις υπόλοιπες χώρες.
Ερ: Τι προβλέπει η νομοθεσία;
Απ: Σε αυτό το σημείο επιτρέψετε μου να επισημάνω, πως η Κύπρος είναι από τις πρώτες χώρες που έχει επικυρώσει τη Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για τις Δράσεις κατά της Εμπορίας Προσώπων, η οποία έχει τεθεί σε ισχύ από την 1η Φεβρουαρίου 2008. Μεγάλη επιτυχία θεωρώ και το γεγονός ότι εμπειρογνώμονας από την Κύπρο έχει εκλεγεί στην ομάδα "GRETA", που αποτελεί το μηχανισμό για εποπτεία της εφαρμογής της εν λόγω Σύμβασης. Παράλληλα, από τον Ιούλιο του 2007 εισάγαμε σχετική νομοθεσία κατά της εμπορίας προσώπων, νομοθεσία η οποία είναι πλήρως εναρμονισμένη με το Ευρωπαϊκό κεκτημένο και σύμφωνη με τις διεθνείς συμβάσεις. Συνοπτικά να σας πω ότι η νομοθεσία μας καλύπτει τα αδικήματα της εμπορίας προσώπων, της εμπορίας ανηλίκων, της εμπορίας ανθρώπινων οργάνων, τη σεξουαλική εκμετάλλευση ατόμων και τη σεξουαλική εκμετάλλευση ανηλίκων. Επιπλέον, στο νόμο, ανάμεσα σε άλλα, καθορίζεται μηχανισμός αναφοράς θυμάτων, διασφαλίζονται τα δικαιώματα των θυμάτων, όπως για παράδειγμα ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, επίδομα, το δικαίωμα απασχόλησης, η πρόσβαση σε εκπαιδευτικά προγράμματα, ενώ προβλέπεται και περίοδος περίσκεψης ενός μήνα με πιθανότητα ανανέωσης. Το γεγονός ότι η Κυπριακή νομοθεσία καλύπτει πολυδιάστατα το θέμα της εμπορίας προσώπων αντανακλάται και σε σχετικό Έγγραφο Εργασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής του Οκτωβρίου 2008, σύμφωνα με το οποίο η Κύπρος εντάσσεται σε εκείνα τα κράτη - μέλη της Ε.Ε. που έχουν υιοθετήσει επαρκείς νομοθετικές ρυθμίσεις αναφορικά με την προστασία θυμάτων, την παροχή αδειών παραμονής στα θύματα, την εγκαθίδρυση πολυθεματικών συντονιστικών μηχανισμών παρακολούθησης, κ.λπ.
Ερ: Ποια διοικητικά και θεσμικά μέτρα προτίθεσθε να λάβετε;
Απ: Έχουμε ήδη προχωρήσει και υλοποιήσει σειρά μέτρων που στόχο έχουν την πάταξη του φαινομένου. Αρχικά, αναθεωρήσαμε την πολιτική που διέπει την είσοδο και την απασχόληση αλλοδαπών στη Δημοκρατία υπό το καθεστώς του καλλιτέχνη/καλλιτέχνιδας, υιοθετώντας ομοιόμορφες διαδικασίες με τους υπόλοιπους τομείς απασχόλησης, προκειμένου να διασφαλίζονται πρώτιστα τα δικαιώματα των εργαζομένων μεταναστών. Τα συμβόλαια αυτά είναι διάρκειας ενός έτους και καθορίζουν τις απολαβές - επιδόματα, το ωράριο εργασίας, την ετήσια άδεια και την άδεια ασθενείας που δικαιούται ο εργαζόμενος και γενικότερα τις υποχρεώσεις των δύο μερών. Επίσης, ορίσαμε αρμόδια Επιτροπή η οποία θα καθορίζει βάση κριτηρίων τον αριθμό καλλιτεχνών που θα απασχολεί το κάθε υποστατικό και θα εξετάζει κάποια κριτήρια για άσκηση της εργασίας (προηγούμενη πείρα, διεθνή φήμη κ.λπ.). Ως ένα από τα σημαντικότερα βήματα που έχουν γίνει, μέχρι στιγμής, θεωρώ τη σύσταση της Πολυθεματικής Συντονιστικής Ομάδας για την Εμπορία Προσώπων, της οποίας προεδρεύει ο Υπουργός Εσωτερικών ως Εθνικός Συντονιστής και της οποίας αποκλειστικός σκοπός είναι η αναγνώριση των πραγματικών διαστάσεων του προβλήματος και η επεξεργασία συγκεκριμένων λύσεων. Στο πλαίσιο της Πολυθεματικής Συντονιστικής Ομάδας, έχει ξεκινήσει η διαδικασία αναθεώρησης του Σχεδίου Δράσης κατά της εμπορίας προσώπων. Το νέο Σχέδιο Δράσης θα περιλαμβάνει, σε αντίθεση με το προηγούμενο, πρακτικά μέτρα και δράσεις που πρέπει να ληφθούν, αλλά και καθορισμένα χρονοδιαγράμματα για την υλοποίησή τους. Στην Ομάδα αυτή συμμετέχουν όλες οι εμπλεκόμενες κρατικές υπηρεσίες, καθώς και δύο Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις. Πρόσθετα, αποφασίστηκε η σύσταση Ομάδων Εργασίας για μελέτη των επί μέρους θεμάτων και υποβολή εισηγήσεων στην ολομέλεια της Ομάδας, ώστε οι δράσεις και τα μέτρα που αποφασίζονται να είναι όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικά. Μια άλλη σημαντικότατη εξέλιξη στις προσπάθειες που καταβάλλονται για την πάταξη της εμπορίας προσώπων, είναι η λειτουργία του κρατικού καταφυγίου για θύματα εμπορίας προσώπων. Το καταφύγιο άρχισε τη λειτουργία του το Νοέμβριο του 2007 και βρίσκεται υπό την αρμοδιότητα των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας.
|
